Nhiều ba mẹ e ngại cho con chỉnh nha sớm vì lo rằng răng và hàm vẫn còn phát triển, niềng bây giờ rồi sau này lại phải làm lại từ đầu. Vậy thực tế có phải cứ niềng răng sớm là sẽ phải niềng lại?
Câu trả lời là: Không phải.
Điều quan trọng không nằm ở việc niềng càng sớm càng tốt, mà là phát hiện sớm và lựa chọn đúng thời điểm can thiệp.
Vì sao nhiều ba mẹ nghĩ niềng sớm sẽ phải niềng lại?
Ở trẻ em, răng vẫn đang trong quá trình thay thế và xương hàm tiếp tục phát triển. Vì vậy, không ít phụ huynh có suy nghĩ:
“Răng còn thay, hàm còn lớn, niềng bây giờ chẳng phải sau này lại làm lại sao?”
Đây là một quan niệm khá phổ biến.
Thực tế, khám chỉnh nha sớm không đồng nghĩa với việc trẻ phải đeo mắc cài ngay. Bác sĩ sẽ dựa trên tình trạng răng, khớp cắn và sự phát triển của hai hàm để xác định trẻ có cần can thiệp hay chỉ cần theo dõi.
Chỉnh nha sớm không phải lúc nào cũng là niềng cố định
Với trẻ đang trong giai đoạn phát triển, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp chỉnh nha sớm trong những trường hợp phù hợp.
Mục tiêu có thể là:
Hỗ trợ điều chỉnh một số vấn đề về tương quan hai hàm.
Can thiệp các thói quen có thể ảnh hưởng đến sự phát triển răng và khớp cắn.
Tạo điều kiện thuận lợi hơn cho răng vĩnh viễn mọc đúng hướng.
Hạn chế sự gia tăng của một số sai lệch khớp cắn.
Giúp việc điều trị toàn diện về sau thuận lợi hơn ở những trường hợp phù hợp.
Như vậy, “khám sớm” và “niềng sớm” là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.
Có trẻ chỉ cần theo dõi định kỳ.
Có trẻ cần can thiệp ở giai đoạn sớm.
Có trẻ phù hợp với việc điều trị chỉnh nha toàn diện khi đã đến thời điểm thích hợp.
Vì thế, không nên áp dụng một mốc tuổi hay một phương pháp giống nhau cho tất cả trẻ.
Niềng răng 2 giai đoạn có phải là “niềng lại”?
Đây cũng là điều khiến nhiều ba mẹ lo lắng.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể xây dựng kế hoạch điều trị theo từng giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung xử lý một vấn đề cần can thiệp sớm; giai đoạn sau mới tiếp tục điều trị toàn diện khi răng và hàm phát triển đến thời điểm phù hợp.
Điều này không có nghĩa là lần đầu điều trị không hiệu quả hay phải làm lại từ đầu.
Mỗi giai đoạn có thể có một mục tiêu khác nhau và cần được cân nhắc dựa trên sự phát triển thực tế của trẻ.
Do đó, câu hỏi quan trọng không phải là:
“Niềng sớm có phải niềng lại không?”
Mà nên là:
“Con tôi đang gặp vấn đề gì và thời điểm nào phù hợp nhất để can thiệp?”
Đừng đợi răng lệch rõ mới đưa con đi khám
Một trong những lợi ích của khám chỉnh nha sớm cho trẻ là giúp ba mẹ chủ động hơn.
Bác sĩ có thể theo dõi quá trình thay răng, sự phát triển của xương hàm và khớp cắn qua từng giai đoạn. Từ đó, ba mẹ biết khi nào cần can thiệp và khi nào chỉ cần tiếp tục theo dõi.
Đặc biệt, nếu nhận thấy trẻ có những dấu hiệu như:
– Răng mọc chen chúc, lệch hoặc xoay.
– Răng hàm trên và hàm dưới cắn ngược.
– Hàm dưới có xu hướng đưa ra trước.
– Trẻ khó cắn hoặc nhai thức ăn.
– Hai hàm có biểu hiện không cân đối khi quan sát.
Ba mẹ không nhất thiết phải chờ đến khi răng mọc hoàn thiện mới đưa con đi kiểm tra.
Một lần khám sớm có thể giúp ba mẹ bớt lo rất nhiều
Đưa trẻ đi khám chỉnh nha sớm không có nghĩa là bắt con phải niềng ngay.
Đôi khi, điều ba mẹ cần làm trước tiên chỉ đơn giản là một lần kiểm tra để biết:
Con đang phát triển răng và hàm như thế nào?
Có vấn đề nào cần can thiệp sớm không?
Nếu chưa cần điều trị, khi nào nên kiểm tra lại?
Và nếu cần chỉnh nha, đâu là thời điểm phù hợp nhất với tình trạng của con?
Đừng vội niềng – cũng đừng vội chờ
Với trẻ em, điều quan trọng không phải là niềng càng sớm càng tốt, mà là đánh giá càng sớm càng tốt để không bỏ lỡ thời điểm phù hợp.
Câu chuyện “niềng sớm rồi chắc chắn phải niềng lại” vì thế không hoàn toàn đúng.
Mỗi em bé có một quá trình phát triển khác nhau. Một kế hoạch chỉnh nha phù hợp cần được xây dựng dựa trên tình trạng răng, khớp cắn, xương hàm và từng giai đoạn phát triển của trẻ.
Năm học mới, ba mẹ hãy dành vài phút quan sát nụ cười của con.
Nếu nhận thấy răng mọc lệch, chen chúc, cắn ngược hoặc hai hàm có dấu hiệu bất thường, đừng vội nghĩ “để lớn rồi niềng”.
Một lần thăm khám đúng thời điểm hôm nay có thể giúp ba mẹ chủ động hơn cho hành trình nụ cười của con ngày mai.

